درآمدی به اقتصاد شهری.../3/

ایران صدا: علم اقتصاد شهری به مطالعه اقتصادی مناطق شهری می پردازد، به عبارت دقیق تر، علم اقتصاد شهری شاخه ای از اقتصاد خرد است که در آن ساختار فضایی شهر و مکان گزینی خانوارها و موسسات اقتصادی مطالعه می شود.

با توجه به اهمیت اقتصاد شهری در تحلیل نظام مند و مبتنی بر نظریه مسائل اقتصاد شهری و در پیش گرفتن سیاست های مناسب برای حل معضلات شدید شهری در کشور لازم است قدری در مورد جزییات اقتصاد شهری سخن گفته شود...

پیشینه تاریخی اقتصاد شهری
آدام اسمیت در بخشی از کتاب "ثروت ملل" خود با اشاره به برآمدن و پیشرفت شهرها بعد از سقوط امپراتوری رم به تمایل مالکان برای ساختن بناهای خود در کنار یکدیگر و محصور کردن آنها برای دفاع آسان اشاره می کند که این امر منجر به شکل گیری شهرهای اولیه شد.
شهرنشینان مردم فقیری بودند که باید انواع مالیات را پرداخت می کردند که مهمترین آنها مالیات بر فروش، مالیات عبور از پل و مالیات سرانه بود، در آن زمان شهرها بیشتر محل سکونت تاجران و افرازمندان بود که در موقعیت اجتماعی پست قرار داشتند و بعدها بود که شهرنشینان حقوقی را در زمینه مالکیت خصوصی و آزادی ازدواج دخترانشان به دست آوردند.

مباحث اقتصاد شهری- تحلیل ساختار فضایی شهر، اندازه و رشد آن
دهه 1965- 1975 را می توان به تعبیری دوره انفجار تحلیل نظری الگوهای فضایی شهری بنامیم که ابزارهای نظریه ی جدید اقتصاد خرد درباره تحلیل فضایی شهر به کار گرفته شد.مکان یابی خانوارها در بسیاری از تحقیقات انتشار یافته در شهر تحلیل می شد و اغلب در همه این آثار واکنش یا برهم کنش میان تقاضای مسکن و هزینه رفت و آمد در چهارچوب حداکثر سازی مطلوبیت بررسی می شد.
انتخاب محل سکونت خانوارها از عوامل مختلف از جمله مکان فعالیت فعالیت های اقتصادی تاثیر می گرفت و دلیل آن نیز این امر بود که خانوارها برای اغلب فعالیت های اقتصادی در شهرها هم مصرف کننده بودند و هم عرضه کننده نیروی کار، مهارت مدیریت و سرمایه به شمار می رفتند.

اقتصاد مسکن و ترابری شهری
یکی دیگر از حوزه های مهم اقتصاد شهری مسکن شهری است که بر اساس ارزش دارایی یا ارزش استیجاری آن اندازه گیری می شود. این واقعیت مهم است که خدمات مسکن همواره جزو مهم و گران بودجه مصرف کننده به شمار می رود و ارزش سرمایه ی مسکن نیز بزرگترین نقطه قوت خانوارهای صاحب مسکن ملکی به شمار می رود و موضوع تحقیقات شهری سیاست های بخش عمومی در قبال مسکن شهری به ویژه در جهت بهبود وضع نیازمندان شهری و تضمین دسترسی آنها به حداقل سرپناه است.
ترابری شهری یکی دیگر از موضوعات اقتصاد شهری است که بر توانایی دسترسی مکان های مختلف تاثیر گذاشته و از آن طریق بر الگوی کاربری اراضی در شهرها نیز تاثیر می گذارد. در اقتصاد ترابری که تاریخ درازی نیز دارد آثار بیرونی منفی ترابری خصوصی مانند آلودگی هوا، ازدحام ترافیک و خسارات مالی و جانی تصادفات برآورد می شود و با مالیات بندی بهینه بر سوخت و راه های شهری، تخصیص بهینه منابع کمیاب می توان به ترابری شهری مطلوب رسید.
باید توجه داشت که ترابری با تمام جنبه های توسعه شهری ارتباط متقابل دارد و افزایش درآمد واقعی خانوارها و تغییر در قیمت های نسبی انواع خدمات ترابری بر انتخاب نوع وسیله نقلیه در شهر تاثیر می گذارد.

مسائل مربوط به سیاستگزاری بخش عمومی
از مسائلی که توجه اقتصاددانان شهری، جامعه شناسان و برنامه ریزان شهری را بیش از پیش به خود اختصاص می دهد رودررویی با مسائل اجتماعی مهم مانند تامین زیرساخت های شهری، تاسیسات و تسهیلات شهری، مبارزه با فقر، حاشیه نشینی شهری و نوسازی بافت های فرسوده است. نکته ای که باید در ایران نیز مورد مورد توجه قرار گیرد و اقتصاددانان شهری در ایران باید رویکرد جهانی را مد نظر قرار داده و با توجه به نقش تحولات در سطح جهانی مشارکت شهر خود را در عرصه بین المللی افزایش دهند. مدیران نیز باید در بکارگیری از متخصصان اقتصاد شهری در بکار گیری شهر استفاده کنند.
در پایان اگر علاقمند به ادامه ی این بحث به شکلی دیگر هستید، این برنامه را بشنوید

نام طرح برنامه : عصر اقتصاد

تهیه کننده برنامه اصلي : ايزد پناه

گوینده : حاجي زارده

صدابردار : رستمي

نویسنده : سهيلا امين خاکي

منبع برنامه : راديو گفتگو

سردبیر : جودي

تهیه کننده اینترنتی : م.کاروند

گروه تولید کننده : گروه دانش و فناوری

کارشناس/ مهمان : آقاي قادري... نماينده مجلس و عضو کميسيون برنامه و بودجه مجلس شوراي اسلامي

کارشناس/ مهمان : حسين محمدپور زرندي...معاون اداري مالي شهرداري تهران

شماره قسمت برنامه : قسمت سوم

بشنوید

http://www.iranseda.com/player/?itemid=733682

یا

http://www.iranseda.com/FullItem/?g=733555